Brahms-project van Johannes Leertouwer

Het orkest als laboratorium

Op vrijdag 18 en zaterdag 19 september 2020 start het klassieke concertseizoen in de Stadsgehoorzaal Leiden met het Brahms-project van dirigent Johannes Leertouwer en de Nieuwe Philharmonie. Twee bijzondere solisten, Pieter Wispelwey en Shunske Sato, nemen deel aan dit unieke project, dat muziek combineert met wetenschap en geschiedenis.

Voor zijn promotie aan de Universiteit van Leiden doet Leertouwer onderzoek naar hoe Brahms gespeeld werd in verschillende perioden van de geschiedenis, onder andere door naar bijna vergeten opnames te luisteren. Hij stelt dat de opkomst van de opnametechniek aan het begin van de twintigste eeuw heeft geleid tot een nivellering van speelstijlen bij orkesten: doordat vanuit opnames steeds meer een voorbeeldwerking uitging, ontstond een algemene norm die niet overeenkwam met de uitvoeringen in concertzalen. Daarmee raakten bepaalde speelmanieren in de vergetelheid, en ontstond steeds meer een internationale standaard voor het uitvoeren van muziekstukken.

Leertouwer is ervan overtuigd dat hiermee onbedoeld ook allerlei expressiemiddelen zijn verdwenen, die van belang kunnen zijn voor succesvolle en kleurrijke uitvoeringen van negentiende-eeuwse orkestwerken. De steeds groter wordende eenvormigheid in de orkestwereld draagt het gevaar in zich dat wat gezien wordt als een juiste en gepaste manier van spelen steeds nauwer omschreven en beperkter wordt. Leertouwer laat daarom graag een tegengeluid horen.

In zijn onderzoek zag hij een uitgelezen kans oude gewoontes opnieuw tegen het licht te houden en zichzelf en zijn musici met andere inzichten te laten spelen. Het orkest wordt daarmee een muzikaal laboratorium. Johannes Leertouwer en het orkest van de Nieuwe Philharmonie nodigen ook het publiek uit om te komen luisteren met ‘nieuwe oren’!

Ben je benieuwd geworden? Kom luisteren op:

Wil je liever op zaterdag naar allebei de concerten? Dan krijg je 10% korting. Let op, hier zit een pauze tussen van 1 uur en 45 minuten waarin je in ons Grand Café of buiten de deur kunt dineren.

Elk concert wordt ingeleid door Johannes Leertouwer. Op vrijdag zullen de twee stukken onderbroken worden door een interview met de solisten van dit Brahms Project.

Programma
Concert voor viool en cello in a op. 102 van Brahms ofwel het dubbelconcert barst uit zijn voegen, met virtuoze passages voor soloviool en solocello. En vergeet het orkest niet, verpakt in een groots concerto waarin het ene mooie thema het andere opvolgt en iedere maat klopt. Kortom: Brahms pur sang. Aan Pieter Wispelwey en Shunske Sato de uitdaging om de nieuwe interpretatie van Leertouwer eigen te maken.  

De Tweede Symfonie is haast een opera. Met een pastoraal thema bouwt Brahms behoedzaam op naar een uitbundige orkestratie, waarin we een vleugje Beethoven herkennen. Inmiddels weten we dat deze Brahms-uitvoeringen van Leertouwer en de Nieuwe Philharmonie Utrecht onvergelijkbaar zijn met enige andere. Deze concerten zijn bedoeld voor de Brahms-liefhebbers die alles al denken te hebben gehoord én voor de avonturiers die op zoek zijn naar iets nieuws.